Ineke van Dijk

EMDR

Eye Movement Desensitization and Reprocessing, wordt afgekort tot EMDR. EMDR is een kortdurende therapievorm, geschikt voor mensen die last blijven houden van de gevolgen van vervelende of traumatische ervaringen. Dit kan zijn een schokkende ervaring, zoals een verkeersongeval of een geweldsmisdrijf. Maar ook voor andere ervaringen die veel invloed hebben gehad op de ontwikkeling van iemands leven zoals pesten in de jeugd, die in het hier-en-nu nog steeds invloed hebben kan de methode gebruikt worden.


Bepaalde gebeurtenissen kunnen diep ingrijpen in het leven van mensen. Een groot deel van de getroffenen 'verwerken' deze ervaringen op eigen kracht. Bij anderen ontwikkelen zich psychische of lichamelijke klachten. Vaak gaat het om zich opdringende herinneringen aan de schokkende gebeurtenis, waaronder angstwekkende beelden (herbelevingen; 'flashbacks') en nachtmerries. Andere klachten die vaak voorkomen zijn schrik- en vermijdingsreacties. Als er aan bepaalde criteria wordt voldaan spreekt men van een 'post traumatische stress-stoornis' (PTSS).
De ervaringen met de toepassing van deze behandelmethode heeft de afgelopen jaren laten zien dat het mogelijk is een grote verscheidenheid aan (psychische) aandoeningen en klachten te behandelen, die gepaard gaan met vermijdingsgedrag, somberheid en/of gevoelens van angst, schaamte, verdriet, schuld of boosheid. Uitgangspunt is dat de klachten zijn ontstaan als gevolg van een of meer beschadigende ervaringen.

Voorbeelden daarvan zijn emotionele verwaarlozing, akelige ervaringen op medisch gebied, verlieservaringen, werkgerelateerde gebeurtenissen en andere schokkende, schaamtevolle of anderszins ingrijpende ervaringen. 




Er is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de werkzaamheid van EMDR. Uit de resultaten blijkt dat klanten goed op EMDR reageren. Meestal is na enkele zittingen al verbetering in de situatie.

Hoe gaat een EMDR sessie?
De therapeut zal vragen aan de gebeurtenis terug te denken inclusief de bijbehorende beelden, gedachten en gevoelens. Eerst gebeurt dit om meer informatie over de traumatische beleving te verzamelen. Daarna wordt het verwerkingsproces opgestart. De therapeut zal vragen de gebeurtenis opnieuw voor de geest te halen. Maar nu gebeurt dit in combinatie met een afleidende stimulus. Ineke gebruikt hiervoor een koptelefoon met geluiden die afwisslend rechts en links worden aangeboden. Na elke set wordt er even rust genomen. De therapeut zal de cliënt dan vragen wat er in gedachten naar boven komt. De EMDR procedure brengt doorgaans een stroom van gedachten en beelden op gang. De klant wordt na elke set geluiden gevraagd zich te concentreren op de meest opvallende verandering, waarna er een nieuwe set volgt.



Wat zijn de te verwachten effecten? 
De geluiden zullen er langzamerhand toe leiden dat de herinnering haar emotionele lading verliest. Het wordt dus steeds gemakkelijker aan de oorspronkelijke gebeurtenis terug te denken. De gebeurtenis krijgt een steeds minder bedreigende betekenis. Deze effecten dragen ertoe bij dat de schokkende ervaring steeds meer een plek krijgt in de levensgeschiedenis van de persoon. 


Zijn er ook nadelen? 
Na afloop van een EMDR sessie kunnen de effecten nog even doorwerken. Dat is natuurlijk goed. Toch kan dit in sommige gevallen de klant het idee geven even de regie kwijt te zijn. Bijvoorbeeld als er nieuwe beelden of gevoelens naar boven komen. Vaak is het dan een geruststelling om te weten dat dit in de regel niet langer dan drie dagen aanhoudt. Daarna is er als het ware een nieuw evenwicht ontstaan. Het is aan te bevelen een dagboekje bij te houden en op te schrijven wat er naar boven komt. Deze dingen kunnen dan in de volgende zitting aan de orde komen. 


Kijk voor meer informatie op de website van de vereniging EMDR Nederland.